APP-V Tworzenie aplikacji
Opublikowany na:
APP-V, czyli wirtualizacja aplikacji. Część 2 – Tworzenie wirtualnych aplikacji
W poprzednim artykule o wirtualizacji aplikacji omówione zostały zagadnienia związane z budową i architekturą środowiska działającego w APP-V (Application Virtualization). Kolejnym zagadnieniem, jakie powinien znać każdy administrator wirtualnych środowisk, jest sekwencjonowanie, czyli tworzenie paczek z wirtualnymi aplikacjami. Poniższy artykuł przedstawia proces przygotowania aplikacji APP-V do dalszej dystrybucji, na przykładzie Microsoft Office 2007.
Przetwarzanie aplikacji w wirtualną paczkę można podzielić na cztery fazy:
instalacji, podczas której paczka jest opisywana i nadaje się jej nazwę, kolekcjonowaniu podlegają informacje i konfiguracje potrzebne do stworzenia wirtualnej paczki (dane, powiązania, rejestry),
uruchomienia, czyli analizy poprawności zebranych informacji i ich doprecyzowania, by aplikacja działała stabilnie,
dostosowania, kiedy dopasowuje się wirtualne środowisko i określa dodatkowe czynności, które trzeba podjąć podczas uruchamiania paczki (np. wykonanie skryptów),
zapisu, podczas której tworzy się pliki wirtualnej paczki (.sprj, .sft, .osd, .xml manifest, .msi).
Sequencer
Podstawowym komponentem Microsoft Application Virtualization związanym z tworzeniem wirtualnych paczek jest serwer, dalej nazywany Sequencerem. Jego zadaniem jest monitorowanie procesu instalacji aplikacji, która ma zostać przetworzona do postaci wirtualnej aplikacji (paczki) i dalej dystrybuowana do użytkowników końcowych. Należy pamiętać, że to jedyne miejsce w wirtualnym środowisku, w którym następuje rzeczywista instalacja aplikacji.
By przygotować wspomniany wcześniej serwer do pracy, trzeba zainstalować element Microsoft Application Virtualization Sequencer. Jest on dostarczany razem z pozostałymi instalatorami APP-V na nośniku Microsoft Desktop Optimization Pack.
Po zakończeniu instalacji możliwe stanie się uruchomienie konsoli Microsoft Application Virtualization Sequencer, za pomocą której wykonywane będą dalsze konfiguracje. W przedstawionych przykładach znajdą zastosowanie opcje związane z tworzeniem nowej paczki. Konsola umożliwia także edycję istniejących paczek, ale zagadnienie to zostanie pominięte w niniejszym artykule.
Paczka APP-V
Tworzenie wirtualnych aplikacji wspierane jest kreatorem, który w siedmiu krokach konfiguruje wszystkie niezbędne elementy. Najpierw trzeba określić nazwę paczki z wirtualnymi aplikacjami oraz opis w polu komentarza pozwalający na prostszą identyfikację jej zawartości.
Najważniejszy etap procesu tworzenia wirtualnych paczek stanowi monitorowanie przebiegu instalacji aplikacji na serwerze Sequencer. Jest konieczne do zebrania informacji o danych, kluczach rejestru, powiązanych usługach i programach związanych z instalowaną aplikacją. W celu rozpoczęcia monitorowania należy użyć przycisku „Begin Monitoring”.
Sequencer wymaga wskazania lokalizacji, w której zostanie zainstalowana aplikacja. Jest to niezbędne do wykonania analizy tworzonej struktury folderów i danych. Należy pamiętać o wcześniejszym utworzeniu takiego folderu oraz o dostosowaniu litery dysku, na którym odbędzie się instalacja, do przypisanej klientom APP-V (przestrzeń cache) – domyślnie Q:\.
W procesie monitorowania instalacji uruchamiane jest wstępnie wirtualne środowisko oraz przygotowywany szablon wirtualnej paczki, który zostanie uzupełniony danymi zebranymi podczas monitorowania. Instalację aplikacji na serwerze można rozpocząć po pojawieniu się informacji „Monitoring started. Please begin installation”. Uwaga: nie należy w czasie monitorowania uruchamiać dodatkowych procesów i aplikacji, gdyż może to spowodować błędną interpretację powiązań instalowanej aplikacji z komponentami systemu.
Właściwa instalacja aplikacji przebiega analogicznie do instalacji na zwykłym komputerze i jest specyficzna dla wybranego produktu. By uniknąć problemów z działaniem wirtualnych aplikacji, trzeba wyłączyć wszystkie zbędne komponenty. Uwaga: w przypadku instalacji Microsoft Office 2007 konieczne jest wykluczenie komponentów obsługi programowania .NET, w przeciwnym przypadku paczka może zgłaszać błędy podczas uruchamiania.
Gdy instalacja aplikacji zostanie zakończona, trzeba ręcznie zatrzymać proces monitorowania, naciskając przycisk „Stop Monitoring”. Po wykonaniu tego polecenia rozpoczyna się pobieranie informacji z wirtualnego środowiska i zapis w szablonie wirtualnej paczki. Gdy ten etap dobiegnie końca, możliwa jest dalsza konfiguracja, np. doprecyzowanie ustawień.
Nie ma prostego przepisu na wirtualną aplikację, czasem w procesie monitorowania nie uda się odszukać wszystkich wymaganych komponentów lub administrator chce, by wraz z wirtualną aplikacją dostarczony został dodatkowy element. Można tego dokonać w czwartym kroku kreatora tworzenia paczek przez wskazanie plików, które zostaną dodane do wirtualnego systemu plików (VFS).
Dalsza konfiguracja obejmuje komponenty zawarte w wirtualnej paczce, czyli wszystkie programy wchodzące w skład instalowanej aplikacji lub powiązane z nią. Można określić dodatkowe właściwości każdego z nich, takie jak powiązania rozszerzeń plików lub tworzenie skrótów.
Paczki wirtualne dystrybuowane są na kilka sposobów, jako podstawowy mechanizm można określić przesłanie pełnej zawartości paczki, gdy klient zażąda dowolnego komponentu (programu). Jeśli w skład środowiska Microsoft Application Virtualization wchodzi serwer streamingu, w szóstym etapie przygotowujemy paczkę do dystrybucji w częściach. Przesyłanie tylko wybranych jej składników możliwe jest po uruchomieniu każdego komponentu w celu określenia jego powiązań i współpracujących z nim elementów paczki. Uwaga: tylko aplikacje uruchomione na tym etapie mogą być przesyłane w strumieniu, wobec innych zostanie zastosowana domyślna metoda pełnego transferu.
Monitorowanie komponentów paczki jest procesem analogicznym do monitorowania instalacji. Kreator ładuje wirtualne środowisko i w nim uruchamia wybrany element, po czym pobiera i zapisuje konfigurację w szablonie paczki.
Należy pamiętać, że mimo poprawnego uruchomienia aplikacji na tym etapie tworzenia wirtualnych paczek, nie można zagwarantować ich poprawnego działania. Najczęstszym problemem są odwołania do plików, które znajdują się wyłącznie na Sequencerze, ale brak ich na komputerze docelowym klienta, co skutkuje pojawieniem się komunikatu o błędzie.
Ostatnim krokiem kreatora jest stworzenie wirtualnej paczki na podstawie zgromadzonych informacji. Wówczas przeanalizowane zostaną wszystkie struktury, utworzone bloki, w których zapisane będą dane, oraz przygotowane pliki powiązane z wirtualną paczką. Teoretycznie od tego momentu jest ona gotowa do dystrybucji lub dalszej konfiguracji, co zostanie przedstawione w następnych częściach artykułu.
Opisaną procedurę można wykonać także z użyciem wiersza poleceń. W tym celu należy przejść do miejsca, w którym został zainstalowany Sequencer – domyślnie C:\Program Files\Microsoft Application Virtualization Sequencer, i wykonać następujące polecenie.
SFTSequencer /INSTALLPACKAGE:’ŚcieżkaDoPlikuInstalacyjnego’ /INSTALLPATH:’ŚcieżkaDoGłównegoFolderu’ /OUTPUTFILE:’ŚcieżkaWktórejZostanąZapisanePliki’
Polecenie to można wzbogacić o dodatkowe parametry pozwalające doprecyzować konfigurację wirtualnej paczki, np. /BLOCKSIZE pozwoli na określenie wielkości bloków, w jakich paczka będzie wysyłana do klientów.
Ustawienia paczek
Nowo utworzona paczka, oznaczona jako wersja 1, może podlegać dalszym modyfikacjom, zarówno konfiguracji, jak i samych danych, np. przez dodanie aktualizacji. Ważne jest prawidłowe oznaczanie i opisywanie wersji, dzięki czemu łatwiej diagnozować usterki oraz określać cykl życia aplikacji. Dane o zależnościach między paczkami oraz informacje o zmianach będą widoczne w zakładce Change History.
Jednym z ważniejszych elementów poprawnej konfiguracji paczki jest wskazanie URL serwera, który będzie dystrybuował paczki do klientów – domyślna wartość %SFT_SOFTGRIDSERVER% będzie się odnosić do informacji ze zmiennej środowiskowej systemu lub użytkownika. Wskazanie serwera to także określenie protokołu, który będzie wykorzystywany do przesyłania paczki do klientów. Na tym etapie należy wskazać systemy operacyjne klientów APP-V, dla których paczka została przeznaczona. Dodatkowo można określić jej parametry wyjściowe (kiedy będzie wygenerowana), wymuszając zachowanie zasad dostępu do danych na poziomie ACL (Access Control List), tworząc dodatkowo plik instalacyjny oraz określając algorytm kompresji danych.
Zakładki Files i Virtual Registry pozwalają na określenie, czy pliki/klucze mogą być nadpisywane, np. czy lokalny klucz rejestru hosta ma zostać nadpisany wartością klucza wirtualnej aplikacji. Ustawienia te będą zastosowane w ramach danej paczki i wpłyną na ustawienia innych programów zainstalowanych lub przesłanych do klienta Application Virtualization.
Część aplikacji wymaga do poprawnego działania, oprócz danych i kluczy rejestru, istnienia w systemie operacyjnym usług, które mogą zostać zawarte w wirtualnej paczce. Ich modyfikacja odbywa się analogicznie do modyfikacji istniejących w rzeczywistym systemie, np. przez zmianę trybu uruchamiania.
Gdy konfiguracja zostanie zakończona, można przystąpić do wdrażania aplikacji, rozpoczynając od jej zapisania. Wówczas wszystkie składniki wirtualnej paczki zostaną przetworzone i zapisane w odpowiednich plikach z uwzględnieniem podziału danych na bloki, w których będą dalej przesyłane do klientów.
Pliki związane z wirtualną paczką muszą zostać przeniesione/zapisane w folderze content właściwym dla każdego z serwerów, które będą udostępniać wirtualne aplikacje klientom. Należy zauważyć, że każda aplikacja wchodząca w skład wirtualnej paczki zostaje zapisana jako odrębny plik .osd określający jej konfigurację, natomiast pliki .sft zawierające dane są zapisywane, w zależności od przygotowania aplikacji do przesyłu w strumieniu, razem lub oddzielnie.
Rozszerzenia plików określają rodzaj przechowywanych w nich informacji:
ICO – ikony aplikacji, które będą widoczne na pulpicie/menu start klienta,
OSD – Open Software Description, informacje o sposobie dostępu do aplikacji i jej uruchomieniu w wirtualnym środowisku,
SFT – dane wirtualnych aplikacji pogrupowane według bloków, w których będą wysyłane,
SPRJ – projekt wirtualnej paczki, który zawiera informacje niezbędne do dalszej jej edycji lub aktualizacji.
Dystrybucja wirtualnych aplikacji
Ostatnim etapem działań w celu dostarczenia aplikacji klientom jest ich opublikowanie na serwerze zarządzającym środowiskiem APP-V. Odbywa się to z wykorzystaniem kreatora importu aplikacji, w którym można określić, jak aplikacja zostanie opublikowana na kliencie (umiejscowienie skrótów) oraz kto będzie miał prawo korzystania z niej. Następnym etapem powinno być powiązanie paczki z odpowiadającą jej konfiguracją licencjonowania.
Wszystkie aplikacje zawarte w paczce (chyba że jej konfiguracja to blokuje) zostaną opublikowane na serwerze zarządzającym. Każdą z nich można niezależnie zarządzać i modyfikować jej atrybuty. Od tego momentu klient łączący się serwerem w celu aktualizacji informacji (domyślnie podczas logowania) pobierze listę opublikowanych dla niego aplikacji.
Użytkownicy rozwiązania Microsoft Application Virtualization bez dodatkowych konfiguracji zobaczą nowe aplikacje i będą mogli je uruchamiać tak, jak programy zainstalowane lokalnie na ich komputerach. Pierwsze uruchomienie zostanie wydłużone o czas pobrania danych z serwera składującego dane do przestrzeni cache klienta (domyślnie dysk Q:), w której będą przechowywane lokalnie.
W niniejszym artykule pokazano proces tworzenia wirtualnych aplikacji i ich dostarczania do klientów APP-V. Podczas tworzenia własnych paczek należy zwrócić szczególną uwagę na proces instalacji aplikacji, który ma kluczowe znaczenie dla poprawnego działania wirtualnej aplikacji. Wirtualizacja aplikacji jest wyjątkowym rozwiązaniem, które zapewnia łatwiejsze zarządzanie oprogramowaniem w środowisku przedsiębiorstwa. Czas, który administratorzy muszą poświęcić na wdrożenie aplikacji oraz zachowanie zgodności z licencjami, można znacznie skrócić, dzięki centralizacji zarządzania i dystrybucji.